Half augustus lijkt het einde van het zaaiseizoen, maar het tegendeel is waar. Wie nu nog wortelen zaait, oogst tot diep in de winter verse, zoete wortels uit eigen moestuin. Ervaren kwekers houden een strikte zaaikalender aan voor deze laatste ronde, en die kalender is minder ingewikkeld dan hij klinkt.
Wanneer precies wortelen zaaien in augustus
De ideale zaaitijd voor een laatste ronde wortelen ligt tussen 1 en 15 augustus, afhankelijk van je regio. Zaai je later, dan lopen de wortels het risico niet meer voldoende dik te worden voor de vorst invalt. Zaai je eerder in de maand, dan heb je de meeste zekerheid op een volledige oogst rond oktober en november, met de mogelijkheid om de rest onder een rijdekken de winter door te laten staan.
Kies voor deze late zaaironde bewust kortere rasgroepen zoals de Nantes-typen. Ze hebben minder tijd nodig dan zomerse hoofdoogstrassen en zijn beter bestand tegen de kou in het najaar.
Waarom augustus dé maand is voor wintergroenten
De grond is in augustus nog warm van de zomer, wat een snelle kieming van wortelzaad garandeert. Tegelijk koelen de nachten langzaam af, waardoor jonge wortels rustig kunnen groeien zonder de stress van hitte of droogte die in juni en juli vaak voor mislukte zaailingen zorgt. Deze combinatie maakt augustus tot een van de beste momenten in de zaaikalender voor wie in de moestuin het hele jaar wil oogsten.
Een tweede reden is dat de wortelvlieg tegen het einde van de zomer minder actief wordt. Wie in mei of juni zaait, krijgt vaak te maken met vraatschade, terwijl een late zaaironde daar veel minder last van heeft.
Hoe zaai je wortelen in augustus: stap voor stap
Grondvoorbereiding voor een goede wortelbodem
Een losse, stenenvrije wortelbodem is doorslaggevend. Spit de grond minstens dertig centimeter diep om en verwijder stenen en oude wortelresten, anders vertakken de wortels lelijk. Werk geen verse mest onder: dat geeft misvormde wortels en vooral blad in plaats van dikke wortels.
Rijk de grond eventueel bij met wat compost van vorig seizoen, maar houd het licht. Een te voedselrijke, kluiterige bodem is de meest gemaakte fout bij late zaai in het najaar.
Zaaitechniek en plantafstand
Zaai het wortelzaad dun in rijen van ongeveer twintig tot dertig centimeter uit elkaar, op een diepte van slechts één tot anderhalve centimeter. Druk de grond licht aan en houd de bovenlaag vochtig tot de kieming, wat meestal twee tot drie weken duurt. Dun de zaailingen later uit tot vier à vijf centimeter tussenruimte, zodat elke wortel voldoende plaats krijgt om dik te worden.
Andere wintergroenten om in augustus te zaaien
Wortelen zijn lang niet de enige gewassen die nu nog in de grond kunnen, zoals blijkt uit dit overzicht van groenten die je nu nog kunt zaaien voor een tweede oogst. Een complete zaaikalender voor het najaar bevat verschillende groenten die samen een gevarieerde winteroogst opleveren, iets wat ook dit artikel over groenten zaaien in augustus voor een oogst voor de vorst laat zien.
| Gewas | Zaaitijd | Oogst |
|---|---|---|
| Winterradijzen | tot half augustus | oktober-november |
| Bieten en rode biet | begin augustus | oktober |
| Andijvie | tot midden augustus | oktober-december |
| Prei | al gezaaid in mei, nu uitplanten | winter tot vroege voorjaar |
| Boerenkool | tot half augustus | november tot vroege voorjaar |
| Knolvenkel | begin augustus | oktober-november |
Door deze gewassen te combineren met wortelen bouw je een echte doorlopende oogst op. Terwijl je de eerste wortelen al in oktober trekt, staan boerenkool en prei nog klaar om pas in januari of februari geoogst te worden.
De wortelvlieg zit ook in het najaar op de loer. Ook al is de druk lager dan in de zomer, dek jonge zaailingen direct na het zaaien af met een fijnmazig insectengaas. Dat is doeltreffender dan achteraf ingrijpen wanneer de vraatschade al zichtbaar is.
Verzorging en bescherming voor een winteroogst
Zodra de nachten kouder worden, wordt beschermen tegen vorst belangrijker dan bemesten. Een rijdekken of een laag stro over het bed houdt de grond enkele graden warmer en voorkomt dat de wortels bevriezen, waardoor je ze zelfs in december en januari nog vers uit de grond kunt trekken. Op plekken met strenge vorst is het verstandig de wortels toch tijdig te oogsten en koel en donker te bewaren, bijvoorbeeld in zand in de kelder.
Houd de bodem tot de eerste vorst licht vochtig, vooral in droge najaarsperiodes. Onkruid tussen de jonge wortelen wiedt je best handmatig, want de fijne wortelzaailingen verdragen weinig concurrentie. Wie deze gewoontes aanhoudt, merkt dat een moestuin die in augustus goed is voorbereid, tot ver in de winter iets te oogsten geeft, zonder dat daar veel extra werk voor nodig is.
Wie liever biologisch werkt, kan het insectengaas combineren met een afwisseling van gewassen op hetzelfde bed. Wortelen na bieten of andijvie telen, houdt de bodem gezonder en vermindert het risico op ziektes die specifiek deze wortelgroenten treffen.
