Een gratin van bloemkool is een klassieker die altijd lukt als je de basis goed doet: gaar maar stevig gekookte bloemkool, een gladde béchamelsaus en een goudbruine kaaskorst. Hieronder vind je de ingrediënten met hoeveelheden, de stappen en de oventemperatuur. Daarna volgen enkele variaties en tips om het gratin te laten slagen.
Ingrediënten voor een gratin van bloemkool (4 personen)
Voor een ovenschotel van ongeveer 25 x 20 cm heb je onderstaande hoeveelheden nodig. De bereidingstijd is circa 20 minuten en het gratin staat daarna 25 minuten in de oven.
- 1 grote bloemkool (ongeveer 1 kg)
- 50 g boter
- 50 g bloem
- 5 dl melk (volle melk geeft de romigste saus)
- 100 g geraspte kaas, bijvoorbeeld Emmentaler of oude kaas
- 30 g Parmezaanse kaas voor de korst
- een snufje nootmuskaat
- zout en peper
- boter om de schaal in te vetten
Bloemkool voorbereiden en koken
Verwijder de buitenste bladeren en snijd de kern weg. Verdeel de bloemkool daarna in gelijke roosjes van ongeveer 4 cm, zodat ze allemaal tegelijk gaar zijn. Spoel ze kort af onder koud water.
Kook de roosjes 8 tot 10 minuten in gezouten kokend water, of stoom ze 10 tot 12 minuten. Ze moeten nog een lichte beet hebben, want in de oven garen ze nog na. Giet ze af en laat ze minstens 5 minuten uitlekken in een vergiet.
Waterige saus? Het probleem zit in het uitlekken
Bloemkool houdt veel vocht vast. Dep de roosjes na het koken droog met keukenpapier of laat ze 10 minuten op een schone theedoek liggen. Dan blijft de béchamelsaus in de oven romig in plaats van dun en waterig.
Béchamelsaus bereiden en het gratin samenstellen
Smelt de boter in een steelpan op middelhoog vuur. Roer de bloem erdoor en laat dit twee minuten zachtjes garen zonder dat het kleurt. Giet de melk er in drie keer bij en blijf met een garde roeren. Zo voorkom je klontjes.
Laat de béchamelsaus 5 tot 8 minuten zachtjes dikker worden, tot ze de achterkant van een lepel bedekt. Haal de pan van het vuur en breng op smaak met nootmuskaat, zout en peper. Roer er 70 g van de geraspte kaas door, zodat die smelt in de saus.
Verwarm de oven voor. Vet de schaal in met een beetje boter en leg de bloemkoolroosjes erin. Schenk de saus erover en strijk het geheel glad. Meng de rest van de geraspte kaas met de Parmezaanse kaas en strooi dit er gelijkmatig overheen.
Gratineren in de oven: temperatuur en bakduur
Zet de schaal in het midden van de oven op 180 °C (heteluchtoven), of op 200 °C bij boven- en onderwarmte. Na 20 tot 25 minuten borrelt de saus langs de randen en is de bovenkant goudgeel. Wil je een extra knapperige korst, schakel dan de laatste 3 minuten de grill in en blijf erbij staan.
Gebruik ovenhandschoenen om de schaal uit de oven te halen en laat het gratin 5 minuten rusten. De saus zet dan iets op, waardoor je nette porties kunt scheppen.
| Stap | Tijd | Temperatuur |
|---|---|---|
| Bloemkool koken | 8 tot 10 min | kokend water |
| Béchamelsaus maken | 10 min | middelhoog vuur |
| Gratineren | 20 tot 25 min | 180 °C (hetelucht) |
Variaties: met kip, aardappel of curry, en tips om te slagen
Wil je er een volledige maaltijd van maken, voeg dan 300 g kip in blokjes toe. Bak de kip eerst goudbruin in een eetlepel boter en meng haar met de bloemkool voordat je de saus erover giet. Ook 500 g voorgekookte aardappelen in plakjes passen goed, als laag onderin de schaal.
Voor een pittiger gratin roer je 1 tot 2 theelepels curry door de boter en bloem voordat je de melk toevoegt. Houd je van een uitgesproken smaak, dan kun je 1 tot 2 eetlepels mosterd in de saus roeren. Die combineert heel goed met Emmentaler.
Een paar kleine keuzes maken het verschil. Kies een kaas die goed smelt en gratineert, zoals Emmentaler, Gruyère of jonge gouda, en meng die met een beetje Parmezaanse kaas voor smaak. Maak de saus liever iets dikker dan je denkt, want de bloemkool geeft in de oven nog vocht af.
Restjes bewaar je afgedekt tot 3 dagen in de koelkast. Verwarm ze 15 minuten in de oven op 160 °C onder aluminiumfolie, en haal de folie er de laatste 5 minuten af om de korst weer krokant te maken. Invriezen kan, maar de bloemkool wordt daarbij wat zachter.
