De zomer loopt op zijn einde, maar je moestuin hoeft nu niet stil te vallen. Er is nog volop tijd voor een tweede ronde zaaien, zodat je in het najaar opnieuw vers kunt oogsten. Het groeiseizoen is namelijk langer dan veel mensen denken, en juist nu liggen er kansen voor wie snel handelt.
Wie nog voor eind augustus zaait, kan rekenen op een mooie najaarsoogst (raadpleeg ook de beste zaaitijd voor andijvie voor een vergelijkbare late groente). Denk aan sla, radijs, spinazie, veldsla, rucola, winterpeen en snijbiet. Deze groenten hebben een korte groeitijd en verdragen lagere temperaturen goed, waardoor ze perfect zijn voor late zaaiperiodes.
Inhoudsopgave
Waarom nu nog zaaien voor een najaarsoogst?
Veel moestuiniers stoppen na de zomerdruk, terwijl de bodem dan nog volop warmte vasthoudt. Die restwarmte zorgt voor een snelle kieming, en de kortere dagen in het najaar remmen juist het doorschieten van bladgroenten af. Zo blijft sla langer mals en gaat spinazie minder snel in bloei.
Bovendien is de kans op schadelijke insecten kleiner dan in de volle zomer, wat het opnieuw zaaien een stuk minder risicovol maakt. Wie zijn moestuin nu leeg laat liggen na de eerste oogst, laat eigenlijk weken aan groeitijd onbenut.
Welke groenten kun je nu nog zaaien?
Niet elke groente is geschikt voor een tweede ronde. De truc zit in het kiezen van gewassen met een korte groeicyclus en een goede kouderesistentie.
Snelgroeiende bladgroenten
Sla is de klassieker onder de herfstgroenten: binnen vier tot zes weken al oogstbaar, en er zijn genoeg vroege variëteiten die speciaal voor koelere omstandigheden zijn gefokt. Veldsla en rucola groeien nog sneller en zijn extreem winterhard, waardoor ze tot diep in het najaar en soms zelfs in de winter oogstbaar blijven.
Spinazie doet het eveneens uitstekend als najaarsgroente, al is het slim om te weten waarom spinazie beter ’s ochtends geoogst wordt. Het gewas houdt van kortere dagen en koelere nachten, en groeit juist dan trager door zonder bitter te worden. Snijbiet is iets trager, maar levert een lange oogstperiode op omdat je steeds opnieuw blaadjes kunt plukken.
Wortelgewassen en andere groenten
Radijs is misschien wel de snelste groente die je nu nog kunt zaaien: binnen drie tot vier weken staat hij al op je bord. Winterpeen vraagt meer tijd, maar dankzij zijn winterharde eigenschappen kun je hem tot in de vorstperiode in de grond laten staan, waar hij zelfs zoeter van wordt.
Ook koolrabi en enkele snelle raapsoorten lenen zich goed voor deze late zaaironde, mits je nu meteen begint.
| Groente | Zaaiperiode | Groeitijd tot oogst |
|---|---|---|
| Radijs | tot half september | 3-4 weken |
| Veldsla | tot eind september | 5-7 weken |
| Rucola | tot half september | 4-6 weken |
| Sla | tot eind augustus | 4-6 weken |
| Spinazie | tot half september | 5-6 weken |
| Snijbiet | tot half augustus | 6-8 weken |
| Winterpeen | tot eind juli | 10-14 weken |
Wanneer precies zaaien? (timing per groente)
Het juiste zaaitijdstip hangt sterk af van de groeitijd van elke soort en het moment waarop de eerste nachtvorst in jouw regio meestal valt. Reken vanaf de verwachte vorstdatum terug, en tel de groeitijd van de groente erbij op plus een kleine buffer van een week of twee.
Voor winterpeen moet je nu al haast maken, want die heeft de langste groeitijd nodig. Snijbiet en sla volgen kort daarna. Radijs, veldsla en rucola geven je nog het meeste speelruimte, omdat ze binnen enkele weken al oogstbaar zijn.
De klok tikt bij winterpeen
Winterpeen heeft tien tot veertien weken nodig voordat hij oogstrijp is. Wacht je te lang met zaaien, dan haalt hij de vorst niet meer op tijd en blijven de wortels klein en houtig.
Praktische tips voor succesvol najaarszaaien
Zaai iets dieper dan in het voorjaar, want de bodem droogt in de nazomer sneller uit. Houd de grond de eerste dagen vochtig, zeker bij fijne zaden zoals sla en rucola, en zaai bij voorkeur op een bewolkte dag of aan het einde van de middag om verbranding te voorkomen.
Naarmate de nachten koeler worden, wordt bescherming tegen vorst belangrijker. Een vliesdoek of een kleine tunnel houdt de temperatuur enkele graden hoger en verlengt zo het oogstmoment aanzienlijk, vooral bij veldsla en winterpeen die anders al bij lichte vorst stilvallen.
Geef de bodem tussen twee teelten een handje compost, want na de eerste oogst is de voedingsbodem vaak al flink uitgeput. Wissel bovendien van plek binnen je moestuin: zaai geen wortelgewas op een plek waar net een ander wortelgewas stond, om ziektes en bodemvermoeidheid te vermijden.
Met deze aanpak hoeft het einde van de zomer niet het einde van je oogst te betekenen, mits je ook de veelgemaakte oogstfouten in augustus vermijdt. Een tweede ronde zaaien vraagt weinig extra werk, maar levert wel weken aan verse herfstgroenten op, precies op het moment dat de meeste moestuinen al leeg staan.
